Anasayfa
Tarih
Kültür
KISAS
AKPINAR
Veliyettin Ulusoy
Dertli Divani
Ozan İsyani
Ozan İsyani Yazıları
Geçmiş Zaman Olur ki
Kısas Halk Kültürü
Fotoalbum

 

 

                          Akpınar Köyü Tarihçesi 

 

Akpınar köyünün yerleşim yeri olarak ne zaman kurulduğuna dair bugüne kadar ciddi bir arkeolojik araştırma yapılmamıştır. Yaptığım bireysel araştırmalar göre Akpınar’a adını veren pınarın varlığı ne zamandan beri var ise köy yerleşimide o zamandan beri vardır. Pınarın doğduğu kaynaklara (Çünkü birkaç yerden kaynama yeri tespit edilmiş durumda ) hem yaşlı kişiler gençlik zamanlarında, hemde  çocukluğumuzda bizler, pınarın iç kısımlarına balık tutmak için elimizde fenerler yada fanuslarla girerdik. Bazı yerlerde ayakta durardık sonuna doğru ise yer seviyesi olurdu. Pınarın ağız kısmından sonra  kaya oyması biçimindeki tünelde yaklaşık 20 metre gidildikten  sonra tünel 3’e ayrılırdı. Tünelin biri yıkık olduğundan kapalıydı.Diğer her iki tünelin sonundada suyun çıkma  kaynağı mevcuttu. Morê’nin tepesi denilen yerin alt kısımlarına kadar(tahminen 150 m kadar) bir tünel şimdiki  okulun alt kısımlarına yakın da diğer tünel giderek, Savaş köyü yoluna kadar uzardı. Bunun teknik olanaklarla günümüzde bile yapılması çok zor. Bu tamamiyle suyun kayada meydana getirdiği doğal bir tünelin ilk yerleşimci insanlar tarafından düzeltmesiyle yapılmıştır.Çünkü bazı yerlerine insan eli değdiği ve düzeltilmiş olduğu görülüyor.Buraya ilk yerleşimciler ne zaman gelmiş tam belli olmamakla beraber bundan 20 yıl önce bugünkü Mızrap Yam’ların evlerinin bulunduğu  harman yeri denilen tarafında bir  kuyu(WC için olabilir) kazımı sırasında aydınlatmada kullanılan bir kaç adet  taştan yapılmış en az 1000 yıl kadar eski çıra (içine yağ konularak aydınlatmada kullanılan araç) bulunmuştu. (Hala bende bir adeti var saklıyorum) Hem burdan köyün çok eski bir yerleşim yeri olduğu kanısına vardım. Hemde İgdeli denilen su kaynağının karşısındaki Akziyaret köyüne ait bir tepenin (Meğerse höyükmüş) kazımı sırasında yine bundan en az 1000-1500 yıllık döneme ait tarihi buluntular ele geçmişti.İnsanların yerleşim yeri olarak sulak yerleri seçtiğini düşünürsek (Akpınarın suyu azalıyor ama hiç kesilmiyor) buradanda Akpınar  Köyü çok eski zamanlardan beri kurulmuş bir yerleşim yeridir, diyebiliriz.

Kısas’tan gelenlerden önce Akpınar köyü bir ağa köyü olan Savaş köyüne bağlı bir mezra idi.Ondanda daha önce Cumhuriyetten önce Ermenilere ait bir köymüş sahibide Pitris(Petros olabilir) denilen biriymiş.Fakat Kurtuluş Savaşından sonra yapılan tehcirle(zorunlu göç) Ermenilerin köyü terketmesiyle köyde Savaş köyünün ağasının eline geçmiş ve1948 yılına kadar oraya bağlı bir mezra olarak kalmış.Yabancılara ait mallar hazine arazisi olarak devlete ait olduğundan  dönemin  Kısas Muhtarı olan Sefer Olgun’un (Arzı Sefer) ve Abit Çelik’in (Arslan Abit veya Arslanoğlu) katkı ve girişimleri ile, 1948 yılında o dönemde  Urfa valisi olan  Ali Rıza Ünal’la geliştirilen diyalog ve dostluk neticesinde  toprakları hazineye ait olan Akpınar köyünün topraklarının bir kısmını Kısas’tan seçilmiş en fakir ve topraksız ailelere dağıtılması kararı alınarak 20 ailelik bir gurup köye gelirler. Tabiki köyde öncedende bir kaç aile varmış. Önceki aileler Sünni inançlı vatandaşlarımızdan, bizimkilerde Alevi olarak köyde hala bugüne kadar sürdürülen bir inanç dostluğununda temellerini atmışlar. Bu dağıtımdan sonra köyün arazilerini terk eden Savaş köyünden Balak ailesi, muhtarlığıda 1954 yılına kadar Maksud Balak(Savaş Köyünden) ile yürüttükten sonra  mezralıktan çıkan Akpınar köy statüsünü alarak Kısas’tan gelenlerden  ilk defa Seyyid İbrahim(İbo) köye  muhtar olmuş. Seyyid İbrahim 1 yıl muhtarlık yaptığı sırada ne yazıkki Adana’ya çalışmaya giderken ailesiyle birlikte geçirdikleri bir trafik kazasında vefat etmiş. Yerinede Mêti Alo(Ali Akoğlu) 3 yıl muhtar olmuş. Daha sonra Diyarbakır’dan gelen Seyyid Ahmet’in(Seyyid Ahmet’le ilgili bilgi daha sonra açıklanacak) torunlarından Abbas ağa denilen kişi  3 yıl muhtarlık yapmış.Abbas ağanın Diyarbakır’a göçmesiyle bu defa Ramazan(Remê) Yılmaz 1 yıl muhtarlık yapmış. Ondan sonra İbrahim Özel (Muhtar İbo) muhtar olmuş ve bu görevi iki dönem yani 8 yıl yapmıştır. Ondan sonra Abbas Aysu (Seyyid Abbas) bu görevi yine iki dönem 8 yıl olarak yerine getirmiştir.Tekrar muhtar olan İbrahim Özel(Muhtar İbo) bu defa 4 yıl görev yapmıştır. Daha sonra yerine gelen Hasan Kaplan Muhtarlığı en uzun (yaklaşık 25 yıla yakın)sürdürenlerdendir.

 

 

Yıllar               Muhtarın Adı                                     Kaçyıl görev yaptığı

1948-1954   Maksud Balak(Savaş Köyü’ne bağlı mezra iken)       6  yıl (Kısas’tan geliş ve mezralık durumunun sona erdiği tarihe kadarki sürede muhtarlık Savaş Köyüne aitti.)

1954-1955   İbrahim Aysu (Seyyid İbo)             1   yıl

1955-1958   Ali Akoğlu (Mêti Alo)                      3   yıl

1958-1961   Abbas ağa(Seyyid Ahmet torunu)    3   yıl

1961-1962   Ramazan Yılmaz (Remmê)                 1   yıl

1962-1970   İbrahim Özel (Muhtar İbo)             8   yıl

1970-1978   Abbas Aysu (Seyyid Abbas)            8   yıl

1978-1982   İbrahim Özel (Muhtar İbo)             4   yıl

1982-2016   Hasan Kaplan (Kaya Hasan)             34 yıl halen görevdedir.

 

 

                                   BUGÜNKÜ AKPINAR KÖYÜ

 

            Akpınar Köyü;  Şanlıurfa’ya 27 km uzaklıkta merkez Akziyaret Nahiyesine bağlı, 65 hanelik, yaklaşık nüfusu (2000 yılı sayımlarına göre) 351 kişidir. İsmini içindeki pınarından alır.1986 yılına kadar su pınarın içinden kovalarla daldırırılıp alınır kullanılırdı. O yıllarda köyde bende öğretmen  olarak görev yapıyordum. Bu tarihten sonra köye su şebekekesi yaptırılarak, evlere kadar borular döşenmiştir. Köyde genelde tahıl tarımı yapılmakta olup önceleri bağcılık şimdiyse fıstık  üretimi ağırlıklıdır. Yazın da bostanlarda sebze üretimi( sadece kendi ihtiyaçları için) bazende ticari olarak  özellikle isot üretimi yapılmaktadır. Hayvancılık fazla gelişkin değildir. Birkaç ailede ağırlıklı olarak küçükbaş ve çok azda olsa büyükbaş hayvancılık yapılır.

Köyün  %  90’i Alevi-Bektaşi inançlıdır. % 10’da sünni inançlıdır. İnançlar arasındaki saygı örnek gösterilecek kadar güzel ve sağlamdır. Köyde bir adet cemevi bulunmaktadır. Köyün % 99’u okuma yazma bilmekte olup, köyde son 25 yıl içinde ortaokul, lise ve üniversiteyi  bitirenler çoğalmaktadır. Üniversiteye devam eden öğrenciler de vardır. Köyde ayrıca üniversite bitirmiş  doktor, mali müşavir, iktisatçı, ziraat mühendisi, ilkokul ve branş öğretmenleri bulunmaktadır.

                                               Akpınar Aşıkları

Köyde Alevi inancı dolayısıyla her evde saz çalan olduğu gibi ;

Aşık Veli(Kemter Veli)

Seyit Halil (Rahmetli)

Seyit İbrahim (Rahmetli)

Ozan İsyani(Bakır Bozkurt)

Ozan Aşir,

Aşık Hürremi,

Aşık İkrari (Rahmetli Mehmet Uğur)

Aşık Ceylani

Aşık Cafer

Aşık Abbas

Yusuf Aşan

Aşık Mestane (Metin Örenler)

Kemal Demircan

Akpınar köyünün  tanınmış  Aşık ve Ozanlarıdır. 

Akpınar Köyünden çok yanık ve güzel seslere sahip olan Hüseyin Karabulut,Timur Bozkurt ve Orhan Bozkurt’ta ses sanatçısı olarak müzik çalışmaları yapmaktadır.

 


Kısas ve Akpınar'lıların sitesidir  |  E-Mail: kirnis45@hotmail.com